Οι Ενεργειακές Κοινότητες μπορεί να είναι η λύση!
Οι δημοτικές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης του αγροδιατροφικού τομέα. Οι αγρότες και οι συνεταιρισμοί συχνά αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος και περιορισμένη δυνατότητα να επενδύσουν μεμονωμένα σε εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ακόμη και όταν διαθέτουν σημαντικό δυναμικό, όπως μεγάλες στέγες ή διαθέσιμες εκτάσεις. Οι Ενεργειακές Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας (ΕΚΑΕ) προσφέρουν έναν πρακτικό μηχανισμό αξιοποίησης αυτού του δυναμικού μέσω συλλογικής δράσης.
Στο πλαίσιο που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Ενεργειακές Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας επιτρέπουν σε δήμους, αγρότες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πολίτες να παράγουν, να καταναλώνουν και να μοιράζονται από κοινού ανανεώσιμη ενέργεια. Για τις τοπικές αρχές, το ερώτημα δεν είναι αν θα πρέπει να στηρίξουν την ενεργειακή μετάβαση του αγροδιατροφικού τομέα, αλλά με ποιον τρόπο. Οι Ενεργειακές Κοινότητες προσφέρουν μια συγκεκριμένη απάντηση.
Οι δήμοι μπορούν να αναλάβουν άμεσα δράση:
- Ξεκινώντας έναν τοπικό διάλογο μεταξύ αγροτών, συνεταιρισμών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και πολιτών, προκειμένου να διερευνηθούν το ενδιαφέρον και οι ενεργειακές ανάγκες.
- Παρέχοντας δημόσιες υποδομές και εκτάσεις, όπως στέγες ή γη, για την εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που θα ωφελούν τους φορείς του αγροδιατροφικού τομέα.
- Διευκολύνοντας τις διοικητικές διαδικασίες και περιορίζοντας τα τοπικά ρυθμιστικά εμπόδια.
- Εντάσσοντας τις Ενεργειακές Κοινότητες στα δημοτικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμη πολιτική στήριξη και συνέπεια στον σχεδιασμό.
- Αξιοποιώντας διαθέσιμες χρηματοδοτικές ευκαιρίες σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να μειωθούν οι αρχικοί επενδυτικοί κίνδυνοι.
Μέσω αυτής της οργανωμένης υποστήριξης, αγρότες που ενδεχομένως δεν καταναλώνουν μόνοι τους αρκετή ηλεκτρική ενέργεια ώστε να δικαιολογείται μια εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, μπορούν να συμμετέχουν σε ένα κοινό έργο. Η ενέργεια μπορεί να κατανέμεται μεταξύ των μελών της κοινότητας βάσει διαφανών κανόνων, ενισχύοντας τη σταθερότητα των τιμών και μειώνοντας την έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Πέρα από την εξοικονόμηση ενέργειας, η προσέγγιση αυτή ενισχύει τις τοπικές αλυσίδες αξίας. Οι δραστηριότητες εγκατάστασης, συντήρησης και διαχείρισης δημιουργούν ευκαιρίες για τοπικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι αγρότες αποκτούν πρόσθετες πηγές εισοδήματος και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο λειτουργικό τους κόστος. Οι δήμοι διατηρούν τις ενεργειακές δαπάνες εντός της τοπικής οικονομίας, ενώ παράλληλα προωθούν τους κλιματικούς τους στόχους. Επιπλέον, η στήριξη της τοπικής αγροτικής παραγωγής δημιουργεί πρόσθετη αξία, ενισχύοντας τη μοναδική ταυτότητα της περιοχής και διαφοροποιώντας τις πηγές εισοδήματος.
Οι Ενεργειακές Κοινότητες παρέχουν στις δημοτικές αρχές ένα πρακτικό εργαλείο για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης του αγροδιατροφικού τομέα — μειώνοντας τις εκπομπές, ενδυναμώνοντας τους αγρότες, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο ανθεκτικού ενεργειακού μέλλοντος.
Μέσω του AGRICOM, διευκολύνεται η δημιουργία Ενεργειακών Κοινοτήτων σε 6 ευρωπαϊκές περιφέρειες: Βαλλονία και Φλάνδρα (Βέλγιο), Επαρχία του Τρέντο (Ιταλία), Κροατία, Καταλονία (Ισπανία) και ελληνικά νησιά. Η συμμετοχή των δημοτικών αρχών στις Ενεργειακές Κοινότητες, μαζί με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αγρότες, όχι μόνο ενθαρρύνεται, αλλά αποτελεί βασικό στοιχείο της προσέγγισης του έργου.